Σχετικά Άρθρα
Τέλος στα κυβερνητικά παραμύθια - Το ΔΝΤ υποβαθμίζει στο 1,8% την ανάπτυξη της Ελλάδας το 2026, αύξηση του πληθωρισμού
Διθύραμβοι από ΔΝΤ για το «ελληνικό comeback» - Οι φορολογικές μεταρρυθμίσεις άλλαξαν την πορεία της χώρας
Αρχικά, αναγνωρίζει ότι η χώρα έχει κάνει σημαντικά βήματα: μείωσε το δημόσιο χρέος, αποκατέστησε τη δημοσιονομική αξιοπιστία, σταθεροποίησε τις τράπεζες και άντεξε διαδοχικά εξωτερικά σοκ. Όμως, πίσω από τη βιτρίνα της δημοσιονομικής βελτίωσης, το Ταμείο βλέπει χαμηλή δυνητική ανάπτυξη, επίμονο εξωτερικό έλλειμμα, ακριβή στέγη, ατελή εξυγίανση των ιδιωτικών ισολογισμών, μεγάλη εξάρτηση από ευρωπαϊκά κονδύλια και σοβαρές διαρθρωτικές αδυναμίες.
Το ΔΝΤ προβλέπει επιβράδυνση της οικονομικής ανάπτυξης στο 1,8% το 2026, από 2,1% το 2025, ενώ για το 2027 βλέπει νέα υποχώρηση στο 1,7%.
Μεσοπρόθεσμα, ο ρυθμός ανάπτυξης συγκλίνει προς το 1,5% με 1,6%, επίπεδο που απέχει πολύ από μια οικονομία η οποία μπορεί να καλύψει γρήγορα το χαμένο έδαφος της κρίσης.
Η Μέση Ανατολή χτυπά ανάπτυξη, ενέργεια και πληθωρισμό
Το ΔΝΤ χαρακτηρίζει το ενεργειακό σοκ από τον πόλεμο στη Μέση Ανατολή ως σημαντικό αντίθετο άνεμο για την ελληνική οικονομία.
Η άνοδος των τιμών ενέργειας και η ασθενέστερη εξωτερική ζήτηση αναμένεται να πλήξουν την ιδιωτική κατανάλωση και τον τουρισμό, δηλαδή δύο από τους βασικούς πυλώνες του ελληνικού ΑΕΠ.
Το Ταμείο προβλέπει μέσο πληθωρισμό 3,5% το 2026, από 2,9% το 2025, με την πίεση να προέρχεται κυρίως από την ενέργεια.
Ωστόσο, δείχνει και έναν δεύτερο κίνδυνο: οι μισθοί να αυξηθούν ταχύτερα από την παραγωγικότητα. Πρόκειται για κρίσιμη επισήμανση, καθώς το Ταμείο προειδοποιεί εμμέσως ότι οι μισθολογικές αυξήσεις χωρίς αντίστοιχη αύξηση της παραγωγικότητας μπορούν να πλήξουν την ανταγωνιστικότητα.
Ταυτόχρονα, οι κίνδυνοι για την ανάπτυξη είναι καθοδικοί. Το ΔΝΤ αναφέρεται σε παρατεταμένο πόλεμο, γεωπολιτική κλιμάκωση, εμπορικό κατακερματισμό, πιθανές αναταράξεις στις αγορές και καθυστερήσεις στα έργα του Ταμείου Ανάκαμψης.
Έτσι, το ελληνικό οικονομικό μοντέλο παραμένει ευάλωτο σε εξωτερικά σοκ, ακριβώς επειδή δεν έχει ακόμη αποκτήσει επαρκές παραγωγικό βάθος.
Το χρέος μειώνεται, αλλά παραμένει υψηλό
Το δημόσιο χρέος υποχώρησε από περίπου 210% του ΑΕΠ το 2020 στο 146,6% το 2025, ενώ το ΔΝΤ προβλέπει περαιτέρω μείωση στο 136,6% το 2026 και στο 130,1% το 2027. Η μείωση αυτή στηρίζεται στα μεγάλα πρωτογενή πλεονάσματα, στην ισχυρή ανάπτυξη των προηγούμενων ετών, στον πληθωρισμό και στο ευνοϊκό προφίλ του ελληνικού χρέους.
Περίπου το 70% του χρέους βρίσκεται σε επίσημους πιστωτές, η μέση διάρκεια είναι πολύ μεγάλη και το κόστος εξυπηρέτησης παραμένει χαμηλό.
Ωστόσο, το ΔΝΤ δεν δίνει λευκή επιταγή. Ζητά διατήρηση πρωτογενών πλεονασμάτων περίπου 2,5% του ΑΕΠ, στοχευμένα και προσωρινά μέτρα για την ενέργεια και πλήρη αξιοποίηση των ευρωπαϊκών κονδυλίων, ώστε να μη δημιουργηθεί επενδυτικό κενό μετά το NGEU.
Το χρέος μειώνεται, αλλά παραμένει πολύ υψηλό και εξακολουθεί να απαιτεί αυστηρή δημοσιονομική πειθαρχία.
Το μεγάλο αγκάθι: Έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών
Το ΔΝΤ προβλέπει έλλειμμα τρεχουσών συναλλαγών 6,4% του ΑΕΠ το 2026, από 5,7% το 2025, με σταδιακή αποκλιμάκωση στο 5,7% το 2027. Πρόκειται ίσως για το πιο υποτιμημένο πρόβλημα της ελληνικής οικονομίας.
Η Ελλάδα εξακολουθεί να εισάγει πολύ περισσότερα απ’ όσα μπορεί να παράγει και να εξάγει σε αγαθά και υπηρεσίες υψηλής προστιθέμενης αξίας.
Το έλλειμμα δεν είναι πλέον κυρίως δημοσιονομικό, όπως πριν από την κρίση, αλλά συνδέεται περισσότερο με τον ιδιωτικό τομέα: χαμηλή αποταμίευση, αυξημένες επενδυτικές ανάγκες, υψηλές εισαγωγές και περιορισμένη εγχώρια παραγωγική βάση.
Με άλλα λόγια, η Ελλάδα αναπτύσσεται, αλλά μεγάλο μέρος της ζήτησης διαρρέει στο εξωτερικό μέσω εισαγωγών.
Τράπεζες: Ισχυρές, αλλά με σοβαρές σκιές
Στο τραπεζικό σύστημα, αναγνωρίζει ότι οι τέσσερις συστημικές τράπεζες έχουν ισχυρούς ισολογισμούς, υψηλή ρευστότητα και ικανοποιητική κερδοφορία. Τα stress tests δείχνουν ανθεκτικότητα ακόμη και σε δυσμενή σενάρια.
Το ΔΝΤ επισημαίνει ωστόσο ότι μεγάλος όγκος παλαιών μη εξυπηρετούμενων δανείων παραμένει εκτός τραπεζικών ισολογισμών και βρίσκεται υπό διαχείριση από servicers. Σύμφωνα με την Financial System Stability Assessment, πρόκειται για περίπου 2,9 εκατ. δάνεια που αφορούν 2,4 εκατ. δανειολήπτες, σε μια χώρα με πληθυσμό 10,4 εκατ.
Το ΔΝΤ ζητά ενίσχυση της εποπτείας των servicers, ταχύτερη επίλυση των παλαιών κόκκινων δανείων, καλύτερο πλαίσιο αφερεγγυότητας και ισχυρότερη προετοιμασία για κρίσεις.
Ιδιαίτερη βαρύτητα έχει και η προειδοποίηση για τις συγκεντρώσεις κινδύνου.
Η Financial System Stability Assessment αναφέρει ότι οι μεγάλες ελληνικές τράπεζες έχουν κοινή έκθεση σε μεγάλες επιχειρήσεις, με τις δέκα μεγαλύτερες κοινές εταιρικές εκθέσεις να αντιστοιχούν στο 81% των συνολικών κεφαλαίων Tier 1 των συστημικών τραπεζών.
Το ΔΝΤ τονίζει ότι αν μία ή περισσότερες από αυτές τις επιχειρήσεις βρεθούν σε δυσχέρεια, οι επιπτώσεις μπορεί να είναι σοβαρές για όλο το τραπεζικό σύστημα.
Η στεγαστική κρίση γίνεται συστημικό πρόβλημα
Οι τιμές κατοικιών έχουν αυξηθεί περίπου 85% από το 2016, ενώ τα ενοίκια επιταχύνθηκαν έντονα, με αύξηση 10% το 2025. Το παράδοξο, είναι ότι η Ελλάδα έχει υψηλό απόθεμα κατοικιών και μεγάλο ποσοστό ιδιοκατοίκησης, αλλά ταυτόχρονα πολύ υψηλό βάρος κόστους στέγασης.
Το ΔΝΤ σημειώνει ότι περίπου 35% των κατοικιών δεν χρησιμοποιείται ως κύρια κατοικία, ενώ 12% με 13% του συνολικού αποθέματος είναι κενό.
Η κρίση δεν οφείλεται μόνο στη ζήτηση από ξένους, Golden Visa ή βραχυχρόνιες μισθώσεις. Σύμφωνα με το Ταμείο, οφείλεται και σε βαθύτερες στρεβλώσεις: παλαιό και ενεργειακά αναποτελεσματικό απόθεμα, κατακερματισμένη ιδιοκτησία, νομικές εκκρεμότητες, κόκκινα δάνεια που μπλοκάρουν ακίνητα, χαμηλή παραγωγικότητα στις κατασκευές και περιορισμένη νέα προσφορά.
Το Ταμείο ζητά κινητοποίηση των κενών κατοικιών, προγράμματα ανακαίνισης, αντικίνητρα στη διατήρηση αδρανούς αποθέματος, καλύτερη ρύθμιση των βραχυχρόνιων μισθώσεων και ενίσχυση κοινωνικής και προσιτής κατοικίας.
www.bankingnews.gr
Σχόλια αναγνωστών